LONDEN (ANP) - Neil Aspinall (66), ook wel bekend als de ‘vijfde Beatle’, is overleden. Dit hebben de ex-Beatles Sir Paul McCartney en Ringo Starr maandag in een verklaring laten weten. 

Aspinall was ruim veertig jaar betrokken bij The Beatles. Hij was onder meer chauffeur, vertrouwensman en zakelijk adviseur van de beroemde band. Ook zong hij mee op Yellow Submarine.Aspinall en McCartney waren vrienden sinds de lagere school in Liverpool. Sir Paul was naar New York gevlogen om zijn doodzieke vriend bij te staan. Volgens een bericht in de Britse pers zou Aspinall hebben geleden onder longkanker.

Norman Smith 1923-2008 (Esther Hageman, Trouw 13-3-08)

Voor de klank van de vroege platen van de Beatles was, in de controlekamer van de studio, Norman Smith verantwoordelijk. ’Ze zijn allebei oud, maar als je ze eenmaal leert kennen zijn het goeie kerels. George is een van de producers, al heeft hij nog nooit een pop-sessie gedaan. Hij probeert ook een graantje mee te pikken. Maar hij is wel zo wijs om er Norman bij te halen. Dat is zelf een verdraaid goede popmusicus.”Met die introductie van een collega maakte in 1963 beginnend studiotechnicus Geoff Emerick, toen een broekje van achttien dat als leerling begon in de EMI-studio’s in Londen, kennis met George Martin en Norman Smith, toen achter in de dertig. Zij vormden samen het team dat de vroege Beatles in de studio naar sterdom leidde. Martin als producer, de altijd zorgvuldig gekapte Norman Smith als degene die over de microfoons en de opnames ging, met als officiële titel ’balance engineer’.Smith was ooit verwarmingsmonteur geweest en musicus. Hij drumde nog altijd. Van achter de glazen ruit leverde hij muzikale tips aan die George Martin doorgaf aan de Beatles, maar die Martin als tamelijk steile klassieke musicus niet zelf had kunnen bedenken. Zoals „zeg tegen ze dat Ringo een zwaarder accent geeft op de tweede tel.”Als studiotechnicus werkte Smith op de ouderwetse EMI-manier: de microfoons, de drums en de versterkers stonden altijd op de zelfde plek. Hij gebruikte ook altijd dezelfde microfoons. Bij EMI heerste een strikte werkverdeling: de studiotechnicus bepaalde hoe de microfoons moesten staan, maar mannen in witte stofjassen zetten ze feitelijk neer.Norman Smith – John Lennon doopte hem ’Normal Smith’ – bleef bij de Beatles tot 1966; de laatste lp die hij met hen opnam was Rubber Soul. Daarna wilde hij onderhand wel eens promotie maken en producer worden – in de EMI-hiërarchie het hoogste. Maar hij wilde ook met de Beatles blijven werken. George Martin voelde er echter niets voor om een tweede producer naast zich te dulden. Zodat Smith eieren voor zijn geld koos en ophield met de Beatles.Smiths vertrek opende voor de Beatles nieuwe horizonten, want nu met Geoff Emerick als studiotechnicus lag de weg open voor talloze geluidsexperimenten. Die hebben veel bijgedragen aan het succes van lp’s als Revolver en Sgt. Pepper. De klank van het strijkkwartet in ’Eleanor Rigby’ is bijvoorbeeld te danken aan het feit dat Emerick de microfoons welhaast bovenop de snaren zette.Norman Smith werd producer van een andere band die, meende hij, misschien nog wel succesvoller dan de Beatles zou worden: Pink Floyd. Maar voor het werkelijk grote succes van Pink Floyd begon (met Dark Side of the Moon, in 1973), was Smith alweer bij hen weg. Opnieuw was Norman Smith alleen betrokken bij het de vroegere werk van de band: de eerste drie Pink Floyd-lp’s.In de vroege jaren zeventig kreeg Smith zelf een carrière als popartiest van de grond – tot zijn eigen verbazing. Hij schreef al liedjes sinds hij twaalf was, maar bracht er nu eens een uit. Het sloeg aan. Op zijn 48ste verscheen hij als de zanger ’Hurricane Smith’ in Toppop-achtige programma’s, en zong liedjes als ’Oh babe what would you say’, en ’Don’t let it die’. Dat eerste nummer werd in 1972 in Nederland nummer 3.In 2002 maakte Norman Smith samen met zoon Nick een opmerkelijke combinatie van ’muziek-’ en ’gesproken woord-cd’, waarop hij herinneringen ophaalt aan zijn jaren met de Beatles en Pink Floyd. Ook schreef hij een boek, met een zo gelimiteerde oplage dat het in geen enkele bibliotheek voorkomt. De titel luidt ’John Lennon called me Normal’. Norman Smith overleed op 3 maart, 85 jaar oud.